Apex voor admins en analisten: wanneer kies je voor code?

Intro

Dit artikel geeft Salesforce admins, functioneel beheerders en business-analisten houvast: wanneer is Apex terecht, en wanneer kun je beter bij declarative (Flow) blijven? We lopen de belangrijkste keuzes, begrippen en best practices door — zonder onnodige jargon.

Wat is Apex (in gewone taal)?

Apex is de programmeertaal van Salesforce. Je gebruikt het om maatwerk-logica te schrijven die verder gaat dan wat declarative tools zoals Flow, Validation Rules en Formulas kunnen. Apex draait op het Salesforce-platform en valt dus onder dezelfde governor limits en beveiligingsregels.

“Zie Apex als maatwerk-logica binnen Salesforce: je maakt zelf de regels in plaats van alleen de standaardknoppen te gebruiken.”

Wanneer heb je code nodig?

Apex is waardevol in situaties waar Flow net tekortschiet. Herkenbare voorbeelden:

Bulk-bewerkingen

Je moet veel records tegelijk veilig en performant verwerken.

Complexe businessregels

Meerdere beslislijnen of herbruikbare berekeningen passen niet lekker in Flow.

Integraties en callouts

Je moet extern aanroepen op een moment dat Flow dit niet kan (of niet schaalbaar is).

Specifieke timing

Je wilt exact sturen op before/after insert/update/delete gedrag.

Performance en onderhoud

Veel Flows/subflows veroorzaken performance- of beheersproblemen.

Herbruikbaarheid

Je wilt logica herbruikbaar maken voor Flow, LWC en andere Apex.

“Begin altijd met declarative (Flow) als het kan. Gebruik Apex als het moet.”

In ons artikel Automatiseren met Salesforce Flow laten we zien hoe ver je komt zonder code. Dit artikel pakt de situaties waarin Flow net tekortschiet.

Class vs Trigger (en waarom het je wél moet interesseren als admin)

Trigger

Wordt automatisch afgevuurd bij gebeurtenissen op een object (insert, update, delete, undelete). Goed voor: “als er iets met dit record gebeurt, moet er óók dit gebeuren”.

Apex class

Herbruikbare logica die je zelf aanroept vanuit een trigger, Flow, LWC of andere Apex. Goed voor: logica netjes opsplitsen, overzicht bewaren, testbaar houden.

Best practice: één trigger per object, die direct doorverwijst naar een Apex class met de echte logica. Zo voorkom je spaghetti en blijft uitbreiden beheersbaar.

Apex gebruiken in Flows

Apex en Flow zijn geen concurrenten, maar werken samen. Vanuit een Flow kun je een Apex Action aanroepen. Handig wanneer 95% van het proces in Flow kan, maar één stap net niet: een complexere berekening, bulking of een externe callout.

Zo houd je je Flow eenvoudig voor beheerders, en los je het moeilijke stuk betrouwbaar op in Apex. In ons artikel over GA4-eventtracking met Flow laten we zien hoe je veilig richting een extern systeem stuurt — soms maakt een klein stukje Apex daar het verschil.

AI / ChatGPT gebruiken voor Apex (met test classes)

Ja, je kunt met ChatGPT prima eerste versies van Apex classes laten genereren. Maar je moet altijd zelf de businesslogica controleren: AI kent jouw objectmodel, validaties en permissies niet. Laat AI óók meteen een test class genereren (minimaal ~75% coverage, maar vooral zinvolle asserts).

Vraag om de class,
de testclass,
én een korte uitleg van de gebruikte patterns (bijv. service layer, bulkification).

“AI kan je helpen sneller te zijn, niet om minder kritisch te zijn.”

Voordelen & beperkingen van Apex

Voordelen

Meer controle over logica en volgorde
Herbruikbare, testbare code
Betere performance bij bulkverwerking
Integraties met externe systemen

Beperkingen

Onderhevig aan governor limits
Deploy en testen nodig — niet altijd ‘even’ in productie
Onderhoud en technical debt
Kennis van het datamodel vereist

Apex is niet overal de oplossing voor. Soms is een extra Flow, een goede validation rule of zelfs een procesafspraak sneller én goedkoper.

Afsluiting

Als admin of analist hoef je geen fulltime developer te worden om Apex te kunnen inzetten. Maar als je begrijpt wánneer code nodig is, maak je betere keuzes en geef je betere opdrachten aan ontwikkelaars — of schrijf je met behulp van AI zelf een eerste versie.

Wil je weten of jouw automatisering beter in Flow of in Apex kan? Plan een sparsessie met CRM Force.